Veel monumenten om bij stil te staan

Zwijndrechtenaar Chris Moorman is vanaf het begin (2022) betrokken geweest bij de activiteiten van de Stichting. Elk jaar schrijft hij een stukje over de herdenking in Weekblad De Brug. Dit jaar kan hij er op 15 augustus helaas niet bij. Wel heeft hij een stukje geschreven voor de website geschreven.

Wie vanaf de rotonde bij de passage, Koninginneweg, burgemeester Jansenlaan, de Willem van Oranjelaan in Zwijndrecht opdraait, loopt of fietst, komt tal van gedenk- of herdenkingsmonumenten tegen. Willem van Oranje is er feitelijk een van met zijn eigen straatnaam. Het begint met een koningsboom en wordt vervolgd door de naam van het park, het Jeanne Berkelaar Park. Er is ook het witte anjer perk, het parkje staat voor veel mensen bekend als het eendenparkje.

Verzet is van alle continenten

Nu zullen veel mensen de naam nog niet direct herkennen aangezien deze naam nog niet zo lang aan dit park is verbonden. Jeanne Berkelaar was een Zwijndrechts verzetsstrijder in de tweede wereldoorlog en deze moedige vrouw verdiende haar eigen plekje in het Zwijndrechtse. De Tweede Wereldoorlog, het einde ervan op vijftien augustus, wordt tegenwoordig ook nog niet zo lang in Zwijndrecht herdacht. Dit gebeurt bij de vredespaal die feitelijk aan het einde van de Willem van Oranjelaan staat op het Raadhuisplein tussen oud en nieuwbouw.

Atoombommen

 De Tweede Wereldoorlog eindigde op vijftien augustus 1945 met de capitulatie van Japan na het afwerpen van twee atoombommen. Juist aan dat feit van het gebruik van die bommen is de vredespaal gekoppeld waarin Zwijndrecht de eerste gemeente in Nederland was die deze als gift accepteerde.

Einde van de Tweede Wereldoorlog

Het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië en het vervolg ervan is wat op vijftien augustus gevierd en herdacht wordt. Het is een stuk Nederlandse geschiedenis wat voor veel mensen een herinnering van verdrijving meebrengt. Veel mensen die in Indonesië gevangen zaten in Japanse gevangenkampen maakten opnieuw mee dat er een andere wind waaide. Daarna volgde de tijd van Bersiap en Dekolonisatie. Een gewelddadige en chaotische periode in het voormalig Nederlands-indië direct na het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Bersiap & Dekolonisatie

Het betekende voor veel inwoners daar dat zij, om veilig te zijn, hun land moesten verlaten en naar Nederland vluchten.  Een roerige periode waarin er veel onbegrip was over de situatie daar. Ook voor hen die uit de kampen kwamen was er weinig begrip of werden de verschrikkingen niet begrepen. Iets wat Jeanne Berkelaar ook wel had meegemaakt.

Dat vrede mag heersen op aarde

 Op vijftien augustus wordt het einde van de Tweede Wereldoorlog gevierd en herdacht, anders dan op vier mei, maar wel met de wens dat er vrede mag heersen op aarde. De herdenking, het vieren, gaat op een manier die respect toont. Waarin het gemis van hen die vielen of achterbleven, door samenzijn wordt dit vormgegeven op een manier die aan een pasar malam doet denken met zang, dans, eten en drinken.

Chris (rechts achter) aan tafel met zijn partner. Samen met de wethouder van Ambacht en Zwijndrecht en oprichter van de stichting Daan Spanjersberg (links t.o. Chris)

Rode kruis

Recent werd daar ook vormgegeven door een gezamenlijke maaltijd, de nasi bungkus. De eerste maaltijd die gegeven werd door het rode kruis aan de mensen die uit de kampen kwamen. In en voor de ramen van het gemeentehuis hangt ook de tentoonstelling oud zeer die veel verteld over de ervaringen van hen die hier gerepatrieerd werden en de gevolgen ervan op de volgende generaties.

Op vijftien augustus begint de herdenking om zeven uur op het Raadhuisplein. Er zijn toespraken, bloem en kranslegging, muziek en hapjes en drankjes. De tentoonstelling oud zeer hangt er tot en met de herdenking, in oktober gaat in de Vergulde Swaen het thema verder met Indisch historische herinneringen.